Αφού έχεις περάσει το Γολγοθά των Πανελληνίων, έχεις καταφέρει να εισέλθεις στη σχολή της επιθυμίας σου, τη Νομική, και μετά κόπων, βασάνων και πολύ διαβάσματος φτάνει η ώρα του πολυπόθητου πτυχίου. Ναι, τα κατάφερες. Τελείωσες τη Νομική, κι ας σου φάνηκε βουνό όταν μπήκες και ας άκουγες πόσο δύσκολη Σχολή είναι και πόσο θα αργήσεις να τελειώσεις και άλλα απαισιόδοξα.

Τώρα ένας νέος κόσμος ανοίγεται μπροστά σου και χιλιάδες, τολμώ  να πω, όνειρα κατακλύζουν το μυαλό σου και έχεις τόση θέληση και όρεξη να κάνεις κι αυτό το μεταπτυχιακό κι εκείνο και να πας σε αυτό το συνέδριο και να παρακολουθήσεις και αυτό το σεμινάριο και να γίνεις ασκούμενος και μετέπειτα δικηγόρος σε ένα μεγάλο γραφείο, πιστεύοντας ότι θα μοιάζει λίγο με αυτά που βλέπουμε σε αμερικανικές σειρές. Τα όνειρα δεν έχουν σταματημό, όμως η ζοφερή πραγματικότητα σε προσγειώνει ανώμαλα στη δικηγορία στην Ελλάδα της κρίσης.

Η δικηγορία στην Ελλάδα της κρίσης, για το νέο δικηγόρο και τον ασκούμενο, που τώρα κάνει τα πρώτα βήματά του δειλά δειλά στην επαγγελματική του ζωή, αλλά και για τους λίγο πιο έμπειρους δικηγόρους, περιλαμβάνει ατελείωτες ώρες στις ουρές στα Δικαστήρια για να καταθέσει ένα δικόγραφο ή να πάρει ένα πιστοποιητικό ή ουρές σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες πχ Δ.Ο.Υ. κλπ. Όταν, δε, πλησιάζουν οι εορτές Χριστουγέννων ή Πάσχα και ξεκινούν οι άδειες των διοικητικών υπαλλήλων, πολλά MB να έχεις, αγαπητέ συνάδελφε συνοδοιπόρε, για να σε συντροφεύει το ραδιόφωνο στην ατελείωτη αναμονή ή μπορείς πολύ εύκολα να ξεκινήσεις κουβεντούλα χαλαρή για την καθημερινότητά και όχι μόνο. Όταν τελειώσεις όλες αυτές τις εξωτερικές δουλειές σε περιμένει το τηλέφωνο στο γραφείο, που χτυπά αλύπητα, για να καθησυχάσεις, ως δεινός ψυχολόγος, τους πελάτες που, πάντα, είναι αγχωμένοι, γιατί δεν έχουν παρευρεθεί σε άλλα δικαστήρια και φοβούνται ή για να απαντήσεις σε χιλιοειπωμένες και χιλιοαπαντημένες ερωτήσεις. Φυσικά δε θα μπορούσε να λείπει από την καθημερινότητά σου το γράψιμο και η προετοιμασία των δικαστηρίων της εβδομάδας.

Ανάμεσα, λοιπόν, σε δικογραφίες, βιβλία, υπολογιστή και τηλέφωνα που χτυπούν μανιωδώς, καταλήγεις να αναρωτιέσαι αν διάλεξες το σωστό επάγγελμα, αν αυτό είχες ονειρευτεί τελειώνοντας τη Σχολή, αν αμείβεσαι για όλη αυτή την καθημερινή τρέλα και την προσπάθειά σου και αν τελικά με αυτές τις συνθήκες θα συνεχίσεις να είσαι δικηγόρος μέχρι να αποσυρθείς στα γεράματα. Δύσκολο να πει κάποιος ότι δεν πέρασαν έστω και μια στιγμή ή μια μέρα από το μυαλό του αυτά τα ερωτήματα. Σίγουρα επί του παρόντος η δικηγορία έχει απαξιωθεί στη συνείδηση των πολιτών και έχει χάσει τη στιβαρότητα και την αίγλη που διέθετε, η οποία φυσικά δε σημαίνει ότι αντιστοιχούσε σε συγκεκριμένη οικονομική επιφάνεια. Ωστόσο, αυτό που αναμφίβολα θα σου δείξει ότι πήρες το σωστό δρόμο και πρέπει να συνεχίσεις να παλεύεις για το καλύτερο είναι όταν παρά την κούραση, τα νεύρα από κάτι που δεν πήγε καλά, το στρες, καταλήξεις αργά το βράδυ στο σπίτι να πεις «Αύριο έχω πάλι να πάω στα Δικαστήρια» με μια λαχτάρα και προσμονή σαν να πηγαίνεις για πρώτη φορά ή σαν να μην έχεις συναντήσει ποτέ δυσκολίες στην επαγγελματική σου ζωή και καθημερινότητα.

Εύλογα, βέβαια, θα αναρωτηθείς μα είναι δυνατόν να έχω τέτοια λαχτάρα όταν οι συνθήκες εργασίας είναι κακές σε πολλές περιπτώσεις, όταν η αμοιβή είναι ένα είδος χαρτζιλικιού που μετά βίας καλύπτει πάγιες μηνιαίες ανάγκες, όταν δε μπορώ να βρω τη θέση εργασίας που ονειρευόμουν γιατί είναι λίγες οι θέσεις εργασίες και στέλνουν πολλοί υποψήφιοι βιογραφικά, που έχουν πολλά προσόντα, είναι δηλαδή σε άπταιστα ελληνικά over-qualified, όταν χάνω στιγμές από τον προσωπικό χρόνο και τα αγαπημένα μου πρόσωπα για να ετοιμάσω μια υπόθεση;; Κι όμως είναι δυνατόν θα σας πω. Όταν προσπαθείς πολύ και αγαπάς αυτό που κάνεις, δεν είναι απαραίτητο ούτε να προέρχεσαι από οικογένεια δικηγόρων ούτε να έχεις παντού γνωριμίες, για να κατακτήσεις τα όνειρά σου. Σίγουρα ο δρόμος θα είναι δύσκολος , ανηφορικός και πολλές φορές θα σκεφτείς να τα παρατήσεις, όμως σε κάθε μικρή ή μεγάλη «νίκη» και σε κάθε καλό λόγο που θα λαμβάνεις για το ήθος σου και τον τρόπο που ασκείς τη δικηγορία από μεγαλύτερο ή συνομήλικο συνάδελφο και σε κάθε πράξη ευγνωμοσύνης από τον εντολέα σου θα νιώσεις ότι άξιζε τον κόπο η δυσκολία, αλλά και αυτή τη λαχτάρα για να πας την επόμενη μέρα στις καθημερινές σου δραστηριότητες.

Ο κόσμος, σίγουρα αλλάζει και μαζί με αυτόν αλλάζει και η πραγματικότητα και η καθημερινότητα της δικηγορίας, όμως υπάρχουν διέξοδοι σε τωρινά φαινομενικά αδιέξοδα και λύσεις που θα δώσουν τη χαμένη καταξίωση στο επάγγελμά μας. Ο νέος δικηγόρος, λοιπόν, που ενημερώνεται για όσα συμβαίνουν γύρω του, που προσπαθεί να γίνει κάθε μέρα καλύτερος στη δουλειά του, που δε σταματάει να ονειρεύεται και να προσπαθεί να κάνει πραγματικότητα τα όνειρά του, αργά ή γρήγορα θα τα καταφέρει. Καθένας από μας μπορεί να αλλάξει πράγματα στην καθημερινότητά μας με το να δείχνει εμπράκτως την αλληλεγγύη του στο νέο και όχι μόνο συνάδελφο και με το να προτείνει αλλαγές για την καλυτέρευση του επαγγέλματός μας, όταν του δίνετε το κατάλληλο βήμα ή βρίσκοντάς το, ακόμα και, ο ίδιος.

Άλλωστε ενεργοί πολίτες είναι οι ενημερωμένοι πολίτες και μόνο όσοι δεν προσπαθούν δε θα αποτύχουν ποτέ.

Είναι επίσης γνωστό ότι ο ΔΣΑ έλαβε γνωμοδοτήσεις από τους καθηγητές, Γ. Γεραπετρίτη, Σ. Βλαχόπουλο, Γ. Δελλή, Ν. Κανελλοπούλου, Π. Λαζαράτο, Φ. Σπυρόπουλο και Χ. Χρυσανθάκη. Στους καθηγητές έθεσε μια σειρά ερωτημάτων 7 τον αριθμό με πέμπτο ερώτημα: Είναι σύμφωνος με το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ ο νομοθετικός περιορισμός των θητειών κατ’ άρθρο 97 παρ. 4 και 5 του ΚώδΔικ? Σωστά θεωρώ σημειώνει ό Γ. Δελλής ότι αν απαντηθεί αρνητικά το ερώτημα αυτό τα προηγούμενα ερωτήματα παρέλκουν. Το πέμπτο αυτό ερώτημα είναι και το πλέον κρίσιμο για την ουσία του ζητήματος εκτιμώ καθώς θέτει για πρώτη φορά νομοθετικό περιορισμό στο δικαίωμα του εκλέγεσθαι. Με την εξαίρεση των Σπυρόπουλου- Χρυσανθάκη που απαντούν θετικά οι λοιποί γνωμοδοτούντες απαντούν από εντελώς αρνητικά έως μετρίως υπό την έννοια ότι το ζήτημα είναι ιδιαίτερα αμφίβολο καθώς δεν υπάρχει προηγούμενο που να έχει κριθεί αλλά ούτε και ανάλογη διάταξη. Η διατύπωση του Πάνου του Λαζαράτου ότι το θέμα είναι δυσχερές και οριακό εκφράζει και το ουσιαστικό σκέλος του ζητήματος μιας τέτοιας διάταξης που κρίνεται το πρώτον στις εκλογές των δικηγόρων.

Η διάταξη αυτή του Κώδικα Δικηγόρων βρίσκεται στο σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στη Βουλή και έτυχε σημαντικής επεξεργασίας από μία σοβαρή νομοπαρασκευαστική επιτροπή που ορίσθηκε την εποχή εκείνη. Στην αιτιολογική του νόμου έκθεση δεν αναφέρεται τίποτε για το θέμα αυτό.  Ούτε στη διαβούλευση που πρότεινε ο τότε πρόεδρος του ΔΣΑ κ. Αδαμόπουλος είδα κάποια παρατήρηση.

Δεν σχολιάζεται επίσης από την Ερμηνεία Κώδικα Δικηγόρων των Γώγου και Κωσταντίνου από την νομικό Β. Καψάλη που παρουσιάζει τη διάταξη. Δυστυχώς δεν έχω δει το σχολιασμό του κ. Βατάλη στο θέμα προς το παρόν.

Αν όμως διαβάσει κανείς τις εφημερίδες θα διαπιστώσει ότι ανάλογες διατάξεις έχουν προταθεί ανεπιτυχώς στο παρελθόν και προτείνονται με δυναμισμό για το μέλλον ιδίως σε σχέση με τους ΟΤΑ. Βρήκα και μία θεωρητική προσέγγιση της καθηγήτριας Ι. Καμσίδου που θεωρεί εύλογο έναν τέτοιο χρονικό περιορισμό για τις βουλευτικές θητείες.

Τέλος πάντων εκτός από τον Πρόεδρο του ΔΣ Καλαμάτας το ζήτημα δε συζητήθηκε ως τώρα. Αλλά και τώρα χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία εν τέλει. Ίσως στο βάθος πολλοί απαξιώνουν τους συνδικαλιστές και θέλουν να πάψουν να βλέπουν τα ίδια πρόσωπα. Όποιος όμως και αν είναι ο σκοπός της διάταξης αυτής αποτελεί γεγονός ότι πήραμε την πρωτιά του περιορισμού του δικαιώματος του εκλέγεσθαι αν και δικηγόροι χωρίς πολύ ανησυχία. Ελπίζω κάποια στιγμή και οι γνωμοδοτήσεις να δημοσιευθούν, και άλλου επιστήμονες να πάρουν θέση και ίσως και η δικαιοσύνη να κρίνει το θέμα επιτέλους.

Επειδή όλοι επιχειρηματολογούν μάλιστα με παράδειγμα τους Προέδρους ΗΠΑ, Γαλλίας, Ελλάδας κλπ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αιτία χρονικού περιορισμού της θητείας τους συνδέεται με την απόρριψη της μονοπρόσωπης εξουσίας δια βίου από το ίδιο πρόσωπο και έχει πολιτικές ρίζες με μεγάλο βάθος. Ας δούμε μόνον τα επιχειρήματα του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν υπέρ της δια βίου εξουσίας του… και θα καταλάβουμε.

Ως προς τη γράφουσα η θέση της είναι πάντα η ίδια: οι περιορισμοί των ατομικών δικαιωμάτων ερμηνεύονται στενά. Αν και δεν έχω κανένα λόγο ή κίνητρο να στηρίζω τους αιώνιους συνδικαλιστές εκτιμώ ότι κάθε περιορισμός των ατομικών δικαιωμάτων προβληματίζει. Όπως και κάθε ρύθμιση από αυτές που έρχονται στη μόδα τελευταία, για ασυμβίβαστα (Λυκουρέζου )  κοκ ενώ η διαφθορά ανθεί και αποτελεί ζήτημα για το οποίο δεν σηκώνεται φρύδι. Λυπάμαι ιδιαίτερα που η πρώτη μου έκθεση στα δικηγορικά πράγματα συνδέεται με την απόρριψη 24 συναδέλφων με μια διάταξη αμφίβολης συνταγματικότητας και ελπίζω τουλάχιστον να γίνει σαφές ότι δεν είμαστε όλοι που παραβλέπουμε και σιωπούμε. Ο δικηγορικός κόσμος αποτελεί αυτή τη στιγμή το κεφάλι του κασίδη στο οποίο δοκιμάζεται μία οργανωμένη μεθόδευση απ- αλλαγής από πρόσωπα που κούρασαν κάποιους. Όμως ας σκεφθούμε το τίμημα όλοι καθώς ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα: η αποδοχή περιορισμών των ατομικών δικαιωμάτων εν γνώσει μας (δικηγόροι είμαστε άλλωστε) θα γυρίσει σε βάρος μας μια μέρα. Και την βλέπω κοντά. Ήδη εκκρεμούν ζητήματα συνταγματικότητας του νόμου Κατρούγκαλου που μας θίγουν. Ήδη υπερφορολογούμεθα δυσανάλογα και με τρόπο αντίθετο με την ελευθερία εγκατάστασης στο κοινοτικό δίκαιο. Ποιός θα μας ακούσει αν καταπίνουμε τέτοιες διατάξεις βουβά?

Οι χρόνοι και οι χρονικές περίοδοι στο δίκαιο έχουν πάντα νόημα. Οι τετραετίες της Βουλής, η πενταετία των Προέδρων, η δια βίου εκλογή των Μελών του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ κλπ το ίδιο και ο αριθμός θητειών όταν περιορίζεται. Εδώ τάχα για τους δικηγόρους ποιός ο σκοπός του συγκεκριμένου περιορισμού που δεν ισχύει για κανέναν άλλο επαγγελματικό σύλλογο?

1 ώρα ·

ΠΩΣ ΕΧΕΙ ΝΟΜΙΚΩΣ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΘΗΤΕΙΩΝ – ΕΠΕΙΔΗ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ

Οφείλω στους αναρίθμητους συναδέλφους, οι οποίοι επιμόνως μου ζητούν να εξηγήσω πώς έχει το νομικό ζήτημα των θητειών, μία σχετική ανάλυση. Θα προσπαθήσω να είμαι όσο γίνεται συνοπτικός (καθώς το θέμα είναι όντως τεράστιο), αλλά και σαφής:

• Οι κρίσιμες και εφαρμοστέες εν προκειμένω διατάξεις είναι αυτές του Τμήματος Γ’ του Κεφαλαίου Ζ’ του ΚΔ (άρθρα 103-127) με τίτλο «ΑΡΧΑΙΡΕΣΙΕΣ» (περί αυτού δεν πρόκειται;). Το άρθρο 104 έχει τίτλο «ΕΚΛΟΓΙΜΟΤΗΤΑ» (για αυτό δεν μιλάμε;) και αναφέρει (παρ. 1) ότι δικαίωμα να εκλεγούν ως Πρόεδρος ή μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν ΟΛΑ τα μέλη του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου που είναι ταμειακά εντάξει και των οποίων δεν έχει ανασταλεί ή διακοπεί η άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος. Το άρθρο 105 έχει τίτλο «ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΑΣ» (αυτό δεν είναι το θέμα μας;) και αναφέρει ότι δεν έχουν δικαίωμα να υποβάλουν υποψηφιότητα για να εκλεγούν ως Πρόεδροι ή μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου οι βουλευτές και ευρωβουλευτές, αυτοί που τελούν σε αναστολή του δικηγορικού λειτουργήματος και όσοι έχουν τιμωρηθεί πειθαρχικά με κάποιες ποινές. ΑΥΤΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΥΤΟΙ.
  • Και τέλος, έρχεται το άρθρο 109 παρ. 1 και ΜΕ ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΑΦΗΝΕΙΑ ορίζει ότι για να ανακηρυχθεί δικηγόρος ως υποψήφιος πρόεδρος ή σύμβουλος πρέπει (α) να μην συντρέχει περίπτωση αποκλεισμού του με βάση το άρθρο 104 του Κώδικα και (β) να υποβάλλει και να πρωτοκολλήσει σχετική αίτηση στον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου μέχρι την 31η Οκτωβρίου του τελευταίου έτους της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου. ΑΥΤΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΥΤΑ ……
  • Η διάταξη περί θητειών ΔΕΝ εφαρμόζεται κατά την ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ. Πράγματι το άρθρο 97 παρ. 5 εισάγει περιορισμούς στον αριθμό των θητειών. Έχει ενταχθεί μετά την παρ. 4 του ιδίου άρθρου, η οποία καθιερώνει τις ΝΕΕΣ τετραετείς θητείες (ενώ μέχρι πρότινος ήταν τριετείς), ενώ όλο το άρθρο 97 εντάσσεται στο (άσχετο με το θέμα μας) Τμήμα Α’ του Κεφαλαίου Ζ’ με τίτλο «ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» (άρθρα 88-97). Καμία σχέση, δηλαδή, με την διαδικασία των Αρχαιρεσιών (Τμήμα Γ’). ΑΝ ΗΘΕΛΕ Ο ΝΟΜΟΘΕΤΗΣ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΚΩΛΥΜΑ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗΣ, ΘΑ ΤΟ ΡΥΘΜΙΖΕ ΡΗΤΩΣ.
  • Είναι πρόδηλον, λοιπόν, ότι το όριο θητειών ΔΕΝ περιλαμβάνεται στις προϋποθέσεις ανακηρύξεως, τις οποίες ρητώς και με σαφήνεια ορίζει ο νόμος. Αν ο έχων υπερβεί τα όρια θητειών υποψήφιος εκλεγεί, τότε το θέμα θα εξεταστεί κατόπιν τυχόν ενστάσεως στο αρμόδιο Διοικητικό Εφετείο, όπου θα τεθούν και όλα τα λοιπά κρίσιμα νομικά ζητήματα (αντισυνταγματικότητα, αναδρομική εφαρμογή ή όχι – επ’ αυτών βλ. παρακάτω). Αν μετά ταύτα κριθεί από το αρμόδιο δικαστήριο ότι η διάταξη είναι ισχυρή [πολύ αμφιβάλλω] και ότι κακώς εξελέγη ο συγκεκριμένος, αμέσως αυτός εκπίπτει και παραδίδει την έδρα του στον πρώτο επιλαχόντα συμμορφούμενος αυτονοήτως στην δικαστική απόφαση.
• Αναφέρει στην σχετική Γνωμοδότησή του ο Καθηγητής κύριος ΠΑΝΟΣ ΛΑΖΑΡΑΤΟΣ (σ. 9επ.) επί λέξει: «Την ανακήρυξη των υποψηφίων κάνει ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου κατ’ άρθρο 112 παρ. 1 ΚωδΔικ. Κατά την άσκηση αυτής της αρμοδιότητάς του ο Πρόεδρος δεν μπορεί κατά την εκτίμησή μου να ελέγξει το θέμα της υπερβάσεως των θητειών κατ’ άρθρο 97 παρ. 4, 5 ΚωδΔικ για τους ακόλουθους ιδίως λόγους:
  α) Γιατί το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του ορίζεται ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΩΣ στο άρθρο 109 παρ. 1 ΚωδΔικ. Στο πλαίσιο αυτό δεν περιλαμβάνεται ο έλεγχος των προϋποθέσεων του άρθρου 97 παρ. 4, 5 ΚωδΔικ.
  β) Στο ελληνικό διοικητικό δίκαιο ισχύει αυστηρά και απαρέγκλιτα η στενώς νοούμενη αρχή της ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ. Ο Πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου υπερβαίνοντας τις αρμοδιότητες του άρθρου 109 παρ. 1 ΚωδΔικ οι οποίες εκφράζονται με τις τρεις λέξεις “ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΑΚΗΡΥΧΘΕΙ” θα παραβίαζε την αρχή της νομιμότητας της διοικητικής δράσεως.
  γ) Οι διαδικαστικές διατάξεις καθώς και οι διατάξεις που περιορίζουν ατομικά δικαιώματα είναι στενά ερμηνευτέες και κατ’ αρχήν δεν επιδέχονται αναλογική εφαρμογή. Αλλά ακόμα και αν η διάταξη του άρθρου 109 παρ. 1 ΚωδΔικ εφαρμοζόταν αναλογικά για άλλα κωλύματα εκλογιμότητας του Τμήματος Γ’ δύσκολα θα μπορούσε να εφαρμοστεί για διάταξη άλλων σκοπών εμπεριεχομένη στο Τμήμα Α’ του νόμου υπό τον τίτλο Συγκρότηση και Διαδικασία (των δικηγορικών συλλόγων).
  δ) Όλα τα ανωτέρω ισχύουν κατά μείζονα λόγο εφόσον κανείς λάβει υπόψη του τη σωματειακή υφή των δικηγορικών συλλόγων και την ανάγκη σεβασμού του άρθρου 12 Συντ. Ισχύουν επίσης κατά μείζονα λόγο για διατάξεις που παρουσιάζουν ερμηνευτικά προβλήματα, τίθενται το πρώτον και δεν έχουν κριθεί ως προς τη συνταγματικότητά τους, δεδομένου μάλιστα ότι όλα τα ζητήματα εφαρμογής της διατάξεως μπορούν να κριθούν από το Τριμελές Διοικητικό Εφετείο κατ’ άρθρο 121 ΚωδΔικ.
  ε) Τα ανωτέρω α-δ επιχειρήματα δεν αίρονται από το γεγονός ότι σύμφωνα με το άρθρο 112 παρ. 1 δ. β΄ ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου ΑΙΤΙΟΛΟΓΕΙ την μη ανακήρυξη υποψηφίου. Η αιτιολογία αυτή αφορά αποκλειστικά και μόνο το εύρος της αρμοδιότητάς του που ορίζεται στο άρθρο 109 παρ. 1 ΚωδΔικ.
  στ) Υπό το φως των ανωτέρω επιχειρημάτων η άσκηση μη νομοθετικά προβλεπόμενου προληπτικού ελέγχου από τον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου προκειμένου να ελεγχθεί η προϋπόθεση του άρθρου 97 παρ. 4, 5 ΚωδΔικ θα υφάρπαζε την σαφώς ανατεθειμένη στο Διοικητικό Εφετείο αρμοδιότητα προς έλεγχο του κύρους των εκλογών. Είναι διαφορετικό το ζήτημα κατά πόσον DE LE FERENDA θα ήταν ορθότερο και ΛΥΣΙΤΕΡΕΣΤΕΡΟ να απονέμεται ρητά αρμοδιότητα ελέγχου των προϋποθέσεων του άρθρου 97 παρ. 4, 5 ΚωδΔικ στον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου. DE LEGE LATA όμως αυτό δεν συμβαίνει».
  Και συνεχίζει ο ανωτέρω Καθηγητής ότι αρμόδιο όργανο DE LEGE LATA για να διαπιστώσει την υπέρβαση του αριθμού των επιτρεπόμενων θητειών κατ’ άρθρο 97 παρ. 4, 5 είναι το ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ στο οποίο υπάγεται ο Δικηγορικός Σύλλογος σύμφωνα με το άρθρο 121 ΚωδΔικ και τις εκεί διαλαμβανόμενες διαδικαστικές προϋποθέσεις ……
• Αναφέρει στην σχετική Γνωμοδότησή του ο Αναπληρωτής Καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών, τέως Εισηγητής στο Δ.Ε.Κ., κύριος ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΛΛΗΣ (σ. 5-6) επί λέξει: «Κατά τη γνώμη μου, η πλέον σύμφωνη με τη διαφύλαξη του Συντάγματος ερμηνεία επιβάλλει τη μη εφαρμογή των επίμαχων περιοριστικών ρυθμίσεων κατά το στάδιο της ανακήρυξης των υποψηφίων από τους Προέδρους των Δικηγορικών Συλλόγων, στο όνομα ακριβώς της ορθής τήρησης του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ. Με τον τρόπο αυτό, υποψήφιοι οι οποίοι έχουν συμπληρώσει τον ανώτατο αριθμό θητειών, θα ανακηρυχθούν υποψήφιοι και θα μετάσχουν στην εκλογική διαδικασία, επιτρέποντας στους εκλογείς / μέλη των Συλλόγων να επιλέξουν ελεύθερα αυτούς που προτιμούν ως εκπροσώπους, όπως το κατοχυρώνουν τα άρθρα 12Σ και 11 ΕΣΔΑ. Στην αντίθετη περίπτωση, η εκλογική διαδικασία θα διενεργηθεί κατά τρόπο ο οποίος προσβάλλει την ως άνω θεμελιώδη ελευθερία και θα δημιουργηθούν τετελεσμένες καταστάσεις. Είναι δε προτιμότερο η Δικαιοσύνη να επιληφθεί -εφόσον υπάρξουν ενστάσεις- αφού έχει αποφανθεί το εκλογικό σώμα με όλες τις υποψηφιότητες ενώπιόν του, παρά κατόπιν εορτής, όταν δηλαδή θα έχουν διενεργηθεί εκλογές με αποκλεισμό εν δυνάμει υποψηφίων. Στη δεύτερη περίπτωση, εάν τα Δικαστήρια κρίνουν αντισυνταγματικό τον αποκλεισμό, η εκλογική διαδικασία επιβάλλεται να διεξαχθεί εξ αρχής.
  Τέλος, όσον αφορά το ερώτημα 7, αρμόδιος για την ανακήρυξη των υποψηφίων προέδρων και συμβούλων είναι ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου (άρθρο 112 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων), ο οποίος όμως, με βάση την απάντηση που δόθηκε στο ερώτημα 6, δεν θα πρέπει να εφαρμόσει τις επίμαχες περιοριστικές ρυθμίσεις κατά το στάδιο ανακήρυξης των υποψηφίων, επικαλούμενος ευθέως το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ» ……

Αγαπητοί συνάδελφοι, τα ανωτέρω αποτελούν σαφέστατη και αποστομωτική απάντηση σε όσους ομιλούν περί «σαφούς διατάξεως» και περί «νόμου που πρέπει να εφαρμοστεί». Πράγματι, το νομικό ζήτημα είναι σαφές και οι διατάξεις του ΚΔ, του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ πρέπει να εφαρμοστούν. Δυστυχώς, όμως, εφαρμόστηκαν προς την λάθος κατεύθυνση …

Σημειώνω δε ότι σε μία ήδη τεράστια ανάρτηση (και απολογούμαι γι’ αυτό, αλλά πιο σύντομος δεν θα μπορούσα να είμαι σε ένα τόσο μεγάλο θέμα) δεν συμπεριέλαβα και τα καταλυτικά επιχειρήματα των ανωτέρω Καθηγητών (καθώς και του Καθηγητή κυρίου Σπυρίδωνα ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ) ως προς την ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ της διατάξεως του άρθρου 97 παρ. 5 ΚΔ περί ορίου θητειών. Επιφυλάσσομαι σε άλλη ανάρτηση, για να δείτε ότι μιλάμε για βάναυση αντισυνταγματικότητα. Ούτε τα επιχειρήματα για την μη αναδρομική, αλλά ex nunc εφαρμογή της εν λόγω διατάξεως (ήτοι με από τώρα μέτρηση θητειών και όχι μη επιτρεπτή αναδρομική προσμέτρηση παλαιών θητειών πριν από τον νέο ΚΔ / απαγορευμένη πρόδηλα γνήσια αναδρομικότητα) – βλ. μεταξύ άλλων την γνωμοδότηση του κυρίου Μουνδριανάκη, Προέδρου Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης, προς την Συντονιστική. Τα ανωτέρω ήδη εκτεθέντα επαρκούν (και με το παραπάνω) για να αντιληφθεί κανείς το αν απεκλείσθην από τις Εκλογές ορθώς ή όχι ……
Θέλω όμως να είμαι δίκαιος: Ερώτηση: Υπάρχει αντίθετη νομική άποψη; Απάντηση: Βεβαίως και υπάρχει και με επιχειρήματα που αξίζει να εξετασθούν. Ερώτηση: Υπήρξαν αντίθετες γνωμοδοτήσεις; Απάντηση: Ασφαλώς και υπήρξαν. Ενώ, όμως, κατά τη νομική μου άποψη τα επιχειρήματα της πλευράς που υποστηρίζω είναι καταφανώς βασιμότερα, να κάνω μία υπόθεση εργασίας: Ας δεχθούμε, λοιπόν, ότι έχεις δύο «ισοδύναμες» νομικές απόψεις επί ενός τόσο κρίσιμου, δυσερμήνευτου, πρωτοεμφανιζόμενου και ευαίσθητου θέματος, όπως το εν λόγω, που άπτεται μάλιστα ατομικών δικαιωμάτων. ΤΙ ΠΡΑΤΤΕΙΣ ΛΟΙΠΟΝ; Πας «καρφί» στην πιο περιοριστική, στην πιο δυσμενή, στην πιο βλαπτική ερμηνεία, αυτή του «προληπτικού» κοψίματος και του αποκλεισμού; Μη σταθμίζοντας την ανεπανόρθωτη βλάβη της μίας πλευράς σε αντίθεση με την δυνατότητα εύκολης θεραπείας του όποιου ζητήματος από το αρμόδιο δικαστήριο μετά τις εκλογές, αν και εφόσον χρειαστεί; Την στιγμή που ΟΛΟΙ οι Καθηγητές (και οι υπέρ και οι κατά, αλλά και γενικά στην θεωρία) δέχονται ότι άπαντες οι περιορισμοί στα ατομικά δικαιώματα πρέπει να ερμηνεύονται ΣΤΕΝΑ; …… [και μία ακόμη ερώτηση: αν τάχα η διάταξη του 97 παρ. 5 είναι «σαφής και αδιάστικτη», τότε γιατί ζητήθηκαν από τον Δ.Σ.Α. … ΕΞΙ (6 !) γνωμοδοτήσεις ……;]

Είπαν, τέλος, κάποιοι και για «απόφαση της Ολομελείας». Πέραν του ότι η Ολομέλεια ασφαλώς και δεν έχει αποφασιστική αρμοδιότητα και πέραν του ότι ουδόλως αποτελεί συνταγματικό δικαστήριο ή εκλογοδικείο, την απάντηση την έδωσε τις προάλλες ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κορίνθου σε ανάρτηση συμβούλου του ΔΣΑ (αντιγράφω επί λέξει): «Συνάδελφε (Παναγιώτη Περάκη), η Ολομέλεια ΔΕΝ εξέφρασε άποψη για το θέμα αυτό» … Η αλήθεια είναι ότι και εγώ, που ήμουν εκεί και παρακολουθούσα, αυτήν την εντύπωση αποκόμισα … Πράγματι, εκείνη η συνεδρίαση κράτησε πάνω από τέσσερις ώρες για το θέμα αυτό και ακούστηκε πληθώρα αντικρουόμενων απόψεων, αλλά στο τέλος προεκρίθη η λύση της μη ψηφοφορίας – κι εγώ αυτό κατάλαβα. Εξάλλου, αν υπάρχει απόφαση Ολομελείας, πώς εξηγείται το γεγονός ότι σειρά Δικηγορικών Συλλόγων ανακήρυξαν ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ την 1η Νοεμβρίου τους πάντες χωρίς «κώλυμα» από το «κώλυμα» …; [Επίσης, άσχετο: τι έκανε η Ολομέλεια, μεταξύ άλλων σχετικών παραδειγμάτων, στο θέμα των POS; «Σεβάστηκε τον Νόμο, διότι dura lex, sed lex κλπ. κλπ.» ή είπε ότι ΔΕΝ θα τον εφαρμόσει για τους λόγους που επικαλέστηκε; ……]

αναδημοσίευση από τη Σελίδα του Θωμά στο facebook

https://www.facebook.com/thomas.kamenopoulos?fref=nf

Λόγοι για τους οποίους δεν έχει προχωρήσει ο Κώδικας Συμπεριφοράς μεταξύ άλλων είναι

1. η ύπαρξη ασυμβιβάστων ιδιοτήτων πολλών δικηγόρων που αποτελεί κατεστημένη πρακτική στην Ελλάδα (αν όχι και κίνητρο επιλογής δικηγόρου). Συγγενείς δικαστών, συνταξιούχοι δικαστές, σχέσεις με πολιτικούς ή κόμματα, σχέσεις με τη διοίκηση αποτελούν παγιωμένες καταστάσεις
2. ποιος θα τόλμαγε να εφαρμόσει έναν τέτοιο Κώδικα όταν ακόμη και το Πειθαρχικό που είναι θεσμοθετημένο από το νόμο δυσκολεύεται σε κάθε επαγγελματικό σύλλογο να λάβει τα κατάλληλα μέτρα?
3. η σύνταξη ενός τέτοιου κώδικα θα είχε την τύχη της διάταξης για τις Εισπρακτικές Εταιρίες Δικηγόρων. Δεν θέλω ούτε να σκέπτομαι το πόσο ανησύχησαν οι εταιρίες αυτές …
4. θα θεωρείτο αμερικανιά. Αλλά γιατί τάχα να μην μελετήσουμε τις συμπεριφορές που κάνουν τους δικηγόρους κοινωνικά πρότυπα σε άλλες κοινωνίες? Η Αμερική θα ήταν ένα καλό παράδειγμα
5. η άποψη ότι ο νόμος αρκεί. Έτσι και έτσι θα λέγαμε. Άλλο ο νόμος που είναι υποχρεωτικός άλλο η αυτοδέσμευση με επίγνωση συνεπειών. Κάθε Δικηγορικός Σύλλογος άλλωστε θα μπορούσε να θεσπίσει διαφορετικούς κώδικες και το κύρος του θα κρινόταν από την εφαρμογή του.
6. σκέψεις του τύπου “όταν δεν έχουμε να πληρώσουμε το φόρο και τα ταμεία αυτά θα σκεπτόμαστε”. Ε λοιπόν ναι. Τότε καλύτερα. Διότι όταν το χρήμα ρέει ποιός σκέπτεται τις ηθικές και τα τοιαύτα? Τώρα είναι η ώρα που οι πολλοί δεν έχουν να χάσουν και τίποτε…
7. έχουμε! αυτόν του 1980.. που ισχύει σύμφωνα με το Νέο Κώδικα

Σκεφτείτε όμως πώς θα ήταν αν υπήρχε ένας πραγματικός τέτοιος Κώδικας για κάθε Σύλλογο? πόσοι θα αρνιόντουσαν να συμβληθούν αν τους ζόριζε? Πόσο πολύ θα πονούσαν οι συνήθεις συγκρούσεις συμφερόντων που όμως αποτελούν καθεστώς στη χώρα μας? Σκεφθείτε μόνον λέω εγώ τώρα ….

ιδού και μερικά υποδείγματα Κωδίκων: Του Αmerican bar association, 

της law society UK,  της Κύπρου, και τόσοι άλλοι. Αλλά αυτά αρκούν για σήμερα. για συμπεριφορές και αξίες θα μιλάμε τώρα…

Αρκετά πικρά και δύσθυμα ακούγονται αυτό τον καιρό για τους δικηγόρους και τα προβλήματά τους. Ισως περισσότερα από όσα αξίζουμε. Και για να γίνω πιό σαφής:

1. ποτέ οι δικηγόροι δεν είχαν την εκπαίδευση, τη γλωσσομάθεια και την γενικότερη παιδεία που έχουν σήμερα σε τόσο μεγάλο μάλιστα βαθμό. Οχι όλοι προφανώς. Αλλά πολύ περισσότεροι από ότι στο παρελθόν. Κάποτε αρκούσε να ξέρεις γερμανικά για να έχεις σπουδαία πελατεία. Οχι πολύ παλιά πρέπει να πω. Τώρα γερμανικά ξέρουν πάμπολλα παιδιά!

2. ποτέ στη δικηγορία δεν μετείχαν τόσες γυναίκες όσο σήμερα. Δεν έχει κατακτηθεί το καλύτερο ακόμη. Ομως στα δικαστήρια τα κορίτσια είναι παντού. Και όταν πιάνει κανείς τις πολλές θέσεις σίγουρα θα φτάσει και στην κορυφή. Χωρίς να είναι κόρη, σύζυγος, γκόμενα ή συγγενής όπως συμβαίνει στην πολιτική. Με το σπαθί της μόνον. Εκτός από κυρίες, σκίζουν δυναμικά και γκέι, και λεσβίες χωρίς να πρέπει να κρύψουν τις επιλογές τους. Σε ένα επάγγελμα που μέχρι χθες ανήκε στους άνδρες. Η αξία επιβάλλεται σιγά σιγά. Και το φύλο έρχεται δεύτερο.

3. ποτέ στη δικηγορία δεν υπήρχαν τόσα φτωχόπαιδα που προκόβουν και διακρίνονται. το επάγγελμα ήταν ένα αστικό επάγγελμα για εύπορους και συνήθως διαδόχους κάποιων γνωστών πατεράδων. Σήμερα εύποροι γνωστοί δικηγόροι προσπαθούν να ορίσουν διαδόχους εις μάτην. Οχι γιατί δεν έχουν κατάλληλα τέκνα. Αλλά γιατί και τα τέκνα των άλλων, τα τέκνα του καθενός, ξεχωρίζουν και τα καταφέρνουν. Ευτυχώς τα καταφέρνουν και οι διάδοχοι, γιατί όχι?

4. ποτέ στη δικηγορία η Ελλάδα δεν έδωσε τόσους διεθνείς πρωταγωνιστές όσους έχει προσφέρει σήμερα. από το γραφείο μου μόνον πέρασαν ασκούμενοι που διαπρέπουν στην Ελβετία, στην Ολλανδία και σε κάθε άκρη της γης. Τον καιρό του “εγνωσμένου κύρους” όπως λένε οι γκρινιάριδες ζήτημα ήταν να έχεις πάει στο Παρίσι για ψώνια.

5. ποτέ η δικηγορία δεν είχε τόσα διδακτορικά, τόσους πανεπιστημιακούς παρόντες στο επάγγελμα, τόσους μορφωμένους ευρύτερα ανθρώπους. Δε συζητώ για μάστερ και τέτοια. Τα διεθνή και τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν γεμίσει ελληνάκια δικηγοράκια που παίρνουν τα σώβρακα των πάντων. Και δουλεύουν και από πάνω. ας δούμε και αυτά τα παιδιά. Οι νέες τεχνολογίες είναι αυτονόητες όταν τον καιρό που εγώ ξεκίνησα αρκούσε η πέννα και η μούρη. Ολοι με λαπτοπάκια και με βάσεις δεδομένωνη σε καθημερινή χρήση.

6. ποτέ η δικηγορία δεν επέτρεπε τόση ελευθερία και τόσες επιλογές. όφειλες να δουλεύεις σε συγκεκριμένη γειτονιά, να έχεις ένα γραφείο συγκεκριμένου τύπου, να ντύνεσαι με συγκεκριμένο τρόπο. Ο Λυκουρέζος φόραγε τιράντες και ήταν θέμα. τώρα όλοι μπορούν να ξεχωρίσουν και να είναι αποδεκτοί. Σπουδαία γραφεία είναι σε κάθε άκρη της πόλης. Δικηγόροι κυκλοφορούν με μηχανές και σακίδια. Με πολύ χαμόγελο και όχι σοβαροφάνεια. Δείτε τους. δεν κυκλοφορεί μονάχα η ψώρα και η πίκρα αν και υπάρχει και αυτή.

7. ποτέ οι δικηγόροι δεν συνεργάζονταν όσο σήμερα. Σε εταιρίες, σε κοινές εγκαταστάσεις. Ισως οι περισσότερες προσπάθειες να γίνονται αργά και με δυσκολία. Ισως να υπάρχουν αλλαγές στους πρωταγωνιστές και εκμετάλλευση των νεώτερων. Ισως πολλά από όσα γράφονται και λέγονται να είναι φούμαρα. Ομως γίνονται και πολλά. Παλαιά ο άριστος των δικηγόρων Παρασκευάς μόνος κυκλοφορούσε, μόνος έγραφε, μόνος υπέγραφε. Με το ίδιο γκρί κοστούμι. Δείτε τώρα πόσες εταιρίες και πόση εξειδίκευση σε συγκεκριμένους τομείς.

8. ποτέ οι δικηγόροι δεν περιφρονούσαν τα πολιτικάντικα και τα συνδικαλιστικά όσο σήμερα. παλεύουν μόνοι τους και ότι καταφέρουν. πολλοί αποσύρονται και αλλάζουν δουλειές. Και διαπρέπουν και εκεί. Ο συμφοιτητής μου μόνον ο Χάρης Γούλιος, ο Σπύρος Φράγκος και τόσοι άλλοι σκίζουν αλλού. Πώς άλλωστε?

9. και ένα τελευταίο. Ποτέ η δικηγορία δεν έφτειαξε τόσους εύπορους δικηγόρους όσο συμβαίνει σήμερα. Κάποτε όφειλες να ξεκινήσεις εύπορος και να παραμείνεις αν τα κατάφερνες. Τώρα βλέπεις πρόοδο στο οικονομικό σκέλος από πολλούς. Από τη δουλειά που φορολογείται 80%. Με τεράστια δυσκολία. Αλλά η δικηγορία παράγει πλούτο και βελτιώνει τις συνθήκες ζωής. Οι περισσότεροι μάλιστα επώνυμοι και παρόντες δικηγόροι, πλούτισαν από το επάγγελμά τους. Υπάρχουν φυσικά και λαμόγια. και κλέφτες. αλλά υπάρχουν και πολλοί που γύρισαν τη μοίρα τους. και την έφτειαξαν στα μέτρα τους. Οπως και πολλοί ξεπέφτουν.

Αυτά για σήμερα γιατί η μίρλα δείχνει γήρας και δεν αξίζει σε όλους. Μήπως και τα καλά νέα πρέπει να ακούγονται και να εκπροσωπούνται?

Όμως η πραγματικότητα  του δικηγόρου δεν είναι αυτή που περίμεναν οι άξιοι νέοι και νέες του επαγγέλματος. Αν έχουν συγγενή δικηγόρο, αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της σχέσης με το γονιό στη δουλειά. Διόλου εύκολο. Αν δεν έχουν συγγενή ίσως έχουν κάποιο γνωστό. Και τότε ο γνωστός που εξυπηρετεί καταλήγει να κάνει τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση, καθώς δεν έχει επιλέξει το νέο φυντάνι, αλλά του επιβλήθηκε. Αν περάσουν συνέντευξη σε δικηγορική εταιρία και τους πάρουν διαπιστώνουν ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο όμορφα όσο τους τα περιέγραφαν οι γνωστοί τους που δούλευαν εκεί. Και πώς τάχα? οι αμοιβές “ρεαλιστικές”, τα ωράρια ανύπαρκτα,η συνεργασία δύσκολη (για κάθε Έλληνα). Ακόμη χειρότερα όμως χωρίς μέλλον. Διότι συνήθως η ελληνική δικηγορική εταιρία είναι ένα οικογενειακό μαγαζί που δηλώνει ότι έχει ενταχθεί στο City. Eνα μαγαζί που συνήθως ο ή οι διάδοχοι δεν έχουν το επίπεδο του πατριάρχη (και μάλλον καλά κάνουν αφού και αυτοί δεν διάλεξαν αυτή τη δουλειά αλλά υποχρεώθηκαν σε διαδοχή). Αλλά και αν το ζήτημα των διαδόχων δεν είναι στο προσκήνιο υπάρχει το τεράστιο ζήτημα των εφήμερων συνεργασιών. Αποδεδειγμένα οι ελληνικές δικηγορικές εταιρίες τα τελευταία 10 χρόνια άλλαξαν βασικούς εταίρους και διασπάστηκαν ή ανασυγκροτήθηκαν. Σπάνιες οι εξαιρέσεις. Στην περίπτωση αυτή ο νέος που εργάζεται σε μία εταιρία πρέπει να διαλέξει με ποιόν θα πάει, ή να μην πάει πουθενά. Υπάρχει ακόμη το ζήτημα της “διαπλοκής”, των κομματικών δικηγορικών γραφείων (όπου οφείλεις να ταυτιστείς ιδεολογικά προδήλως), των εισπρακτικών. Μα την αλήθεια τα περισσότερα βιογραφικά έχουν περάσει από εισπρακτικές. Κρίμα.

Τέλος υπάρχουν οι καλοί πανεπιστημιακοί φοιτητές που προτιμώνται από τους καθηγητές τους. Οι νέοι συνάδελφοι τσιμπάνε όλοι ανεξαιρέτως χωρίς να ενημερωθούν για ανάλογες περιπτώσεις του παρελθόντος και της εξέλιξης που αυτές είχαν. Προσωρινή η χαρά και εδώ.

Όπως και νάχει το ζήτημα οι συμβιβασμοί είναι μεγάλοι και η προσγείωση απότομη. Σίγουρα η εικόνα του δικηγόρου των τηλεοπτικών σειρών, η εικόνα που είχαν οι γονείς και οι φίλοι τους, η εικόνα που ονειρεύτηκε κάθε αριστούχος δεν υπάρχει.

Ποτέ δεν υπήρχε βέβαια. Τίποτε σήμερα δεν είναι πολύ διαφορετικό από το παρελθόν εκτός από το μέγεθος της προσδοκίας. Γιατί ως γνωστόν όσο περισσότερο ταπεινωμένη είναι μία κοινωνία τόσο περισσότερα προσδοκά.

Και μετά τις διαπιστώσεις τι μένει? Μένει προσωρινά, το σύστημα γνωριμιών και υποστήριξης, λίγο πιο μακροπρόθεσμα οι εκλεκτικές συγγένειες, ίσως και κάποιες ευκαιρίες που δίνονται από τα πρώτα βήματα σε κάποιους. Όμως η “φίρμα” και ο “δικηγόρος” δεν υπάρχει. Τι μένει λοιπόν μετά από όλα αυτά για να πιστέψεις και να περιμένεις αν είσαι νέος συνάδελφος? Μόνον η αξία. Η αξία η οποία είναι μοναδική για κάθε επαγγελματία και φτιαγμένη στα μέτρα του. Άλλος κοινωνικός, άλλος εργατικός, άλλος μεγάλο νομικό μυαλό, άλλος γόης. Όλα τα είδη σε ζήτηση. Η αξία όμως ξεχωρίζει με το χρόνο και τις δοκιμασίες. Νέα για γρήγορες χαρές από εμένα δεν θα ακούσετε. Και πώς άλλωστε όταν στην ηλικία μου και με τις 18 νίκες του χρυσού στο ιστορικό μου, μεταξύ άλλων, συνομολογώ ότι ο πελάτης αποφάσισε μετά την 18η να αλλάξει… δικηγόρο? Θα ακούσετε όμως από εμένα για ζωές γεμάτες σκέψη, για προσωπικότητα που χτίζει το επάγγελμα, για τη μοναδική ελευθερία που προσφέρει. Ας αφήσουμε τα ψέμματα κατά  μέρος. Οι αλήθειες του επαγγέλματος είναι συναρπαστικές αν απενδυθούν τα τηλεοπτικά και τα διαδιδόμενα ευρέως ψεύδη.

Συνεπώς για το δικηγόρο, δεν υπάρχει ούτε μία συνταγή, ούτε ένα μοντέλο. Δικηγόρος είναι όποιος καταφέρει να χτίσει το δικό του υπόδειγμα επαγγελματία. Με αρετή την προσωπικότητά του. Και εν τέλει την αξία του.

Οι δικηγόροι εξάντλησαν την αλληλεγγύη τους την εποχή της απεργίας. Μιας απεργίας βέβαια που είχε πολλές εξαιρέσεις και άδειες παράστασης. Μετά το τέλος της απεργίας τα μαχαίρια ακονίσθηκαν και το νέο ήθος ξεπετάχτηκε με ορμή. Να φάμε ο ένας τον άλλο. Να κλείσει το σπίτι του γείτονα. Να του αρπάξουμε όποια δουλειά έχει.

Όλοι το έχουμε ζήσει: λαμβάνεις εντολή σήμερα και την ίδια μέρα άλλος δικηγόρος σπεύδει να καταθέσει δικόγραφο στο όνομα του πελάτη. Όταν μου συνέβη πέρσι, ο καταθέσας ήταν από τα λεγόμενα μεγάλα γραφεία. Υποχώρησε καθώς ο πελάτης δεν σήκωσε κουβέντα. Κάτι πολύ σπάνιο όμως. Το Συμβούλιο Επικρατείας έτριβε τα μάτια του. Δεν προσέφυγα στο πειθαρχικό από σεβασμό στον πελάτη. Να μην τρωγόμαστε σαν τα κοκόρια ενώ ο άλλος καίγεται.

Οι συνάδελφοι διηγούνται πολλές ιστορίες επαγγελματικής ασυδοσίας στα θέματα δεοντολογίας που με ζήλο προστατεύει ο Κώδικας. Και όχι από τα παιδάκια τα ξεπεταρόνια του επαγγέλματος. Από γέροντες που όφειλαν να έχουν αποσυρθεί για να απολαύσουν τις ώρες που τους απομένουν. Από μεγάλους της αγοράς. Διότι η όρεξη ποτέ δεν περιορίζεται.

Προσωπικά δέχθηκα αρκετές τέτοιες επιθέσεις. Κάποιος πολύ γνωστός συνάδελφος προ ετών κατέθεσε προσφυγή εναντίον μου στο πειθαρχικό γιατί ενώ μου πήρε πελάτη ισχυριζόμενος πολιτικές διασυνδέσεις  χωρίς να έχω πληρωθεί, θεωρούσε ότι μπορεί να τον εμποδίσω! Έσπευσε πρώτος δηλαδή. Η κυρία Σόνια Δροσοπούλου, σύμβουλος του ΔΣΑ τότε και μέλος του πειθαρχικού μου τηλεφώνησε και με ενημέρωσε με τάκτ. Φυσικά ο φάκελος έκλεισε αμέσως καθώς δεν υπήρχε παράπτωμα δικό μου. Όμως η παράκληση ήταν να μην το παρατραβήξω και κάνω εγώ προσφεύγοντας εναντίον του καταγγείλαντος. Με την κυρία Δροσοπούλου μείναμε φίλες και ευχόμαστε η μία στην άλλη πάντα στις ονομαστικές γιορτές. Ο συνάδελφος κράτησε τον πελάτη, έχασε την υπόθεση που ήταν διαγωνισμός για μεγάλο έργο πολύ σύντομα. Βαρύ το τίμημα για τον πελάτη. Αλλά δεν τον λυπάμαι. Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται. Ο συνάδελφος είχε φθάσει στο σημείο να υποστηρίξει τότε ότι ήμουν εξώγαμο τέκνο ανταγωνιστή του εντολέα και θα τον έριχνα. Εγγράφως μάλιστα! Conflict λόγω αίματος. Ευτυχώς ο πατέρας μου, δικηγόρος και αυτός, είχε πεθάνει προ πολλού. Δεν τον κατήγγειλα τον «σινάμενο» τότε. Βαριόμουν δε φοβόμουν.

Τέτοιες ιστορίες δικηγορικής αλητείας θα επισημαίνω συχνά αυτό τον καιρό και ο νοών νοείτω. Διότι διάφοροι υποψήφιοι για τις εκλογές σπεύδουν να μας προτείνουν να ξεχάσουμε τις αλητείες των επιτιθέμενων συναδέλφων ενόψει εκλογών. Μαζεύουν ψήφους από τα λαμόγια του επαγγέλματος. Καλύτερα λοιπόν θα ήταν σε αυτές τις εκλογές η κρίση να αντιμετωπισθεί με ήθος και αλληλεγγύη. Όχι με συγχώρεση στους ημιθανείς καρχαρίες για ψηφαλάκια. Και αν υπάρξει μία πρόσκληση για συστράτευση από τους υποψήφιους ας είναι υπέρ της νομιμότητας. Όχι υπέρ της παρανομίας. Εκτός και αν υποθέτουν ότι είναι τόσα τα λαμόγια που δίχως τους δεν εκλέγονται.

Αν και ο Κηλαϊδόνης μας έφυγε τα τραγούδια του εμπνέουν και ηχούν στην ψυχή πολλών από εμάς. Αρχίζει το ματς λοιπόν για τους δικηγόρους που μετά την επανάσταση της γραβάτας και την πολύμηνη αποχή αναζητούν το μέλλον του με νέο πρόθεμα.

Για ποιό επάγγελμα παλεύουμε?

Για ποιά δικαιοσύνη τάχα?

Για την επιβίωση μόνον?

Για τη δόξα (σιγά….)?

Για τη φήμη και την προβολή?

Λοιπόν όχι πιστεύω. Οι εκλογές είναι γιορτή δημοκρατίας. Είναι ευκαιρία για έκφραση πεποιθήσεων και θέσεων. Είναι ευκαιρία για αναζήτηση επίκαιρης ταυτότητας. Η καταρρακωμένη μεσαία τάξη έχει το λόγο. Το 80% φόρος. Οι δικηγόροι χωρίς περίθαλψη (πολλοί δεν ανανεώνουν βιβλιάρια όπως είναι γνωστό). Αυτή τη φορά οι εκλογές εκφράζουν τους με ή χωρίς γραβάτα επιστήμονες, τους πρώτους των πανελλαδικών, τη γενιά με τα περισσότερα μεταπτυχιακά και ξένες γλώσσες, το επάγγελμα χωρίς αύριο αφού τόσο πολύ λοιδορείται.

Αρχίζει το ματς για τους δικηγόρους, αλλά και για την Κυβέρνηση που νοιάζεται τόσο για τα της δικαιοσύνης πράγματα. Για να δούμε λοιπόν πόσο βαθειά αλώθηκε το σύστημα από τη νέα τάξη και ποιοί και πόσο αντέχουν….

Ελπίζουμε και προσδοκούμε ευ αγωνίζεσθαι, ή επί το επικρατέστερο fair play.

και για να μην ξεχνάμε τους στοίχους του άσματος

Αρχίζει το ματς

Αρχίζει το ματς
Αδειάσαν οι δρόμοι
Η ώρα ζυγώνει
Αρχίζει το ματς
Αρχίζει το ματς
Ερήμωσε η πόλη
Τρεχάτε κι αρχίζει το ματς

Πω πω γουστάρω
Να βλέπω κασκόλ
Να βλέπω σημαίες
Να μπαίνουνε γκολ
Πώς μας ενώνει
Και πώς μας δονεί
Του Διακογιάννη η φωνή

Αρχίζει το ματς
Παράτα με τώρα
Πλησίασ’ η ώρα
Αρχίζει το ματς
Αρχίζει το ματς
Κανείς μην κουνιέται
Σωπάστε κι αρχίζει το ματς

στίχοι, μουσική, τραγούδι: Λουκιανός Κηλαηδόνης
Δίσκος: Ψυχραιμία παιδιά, 1979, LYRA