ΟΤΑΝ ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΑΝΔΡΟΥ

ΟΤΑΝ ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΑΝΔΡΟΥ

Με αφορμή την συνέντευξη του Πάνου Σόμπολου θα εκθέσουμε μερικούς προβληματισμούς για το λεπτό θέμα του δικαστικού ρεπορτάζ.
Υπάρχουν διάσημοι δημοσιογράφοι που ειδικεύονται σε αυτό και τους παρακολουθούμε με ενδιαφέρον. Από τις επιλογές των ειδήσεων μέχρι τις πηγές που έχουν το δικαστικό ρεπορτάζ εμπλέκεται στο χώρο της δικαιοσύνης και δίνει τον τόνο στα ΜΜΕ πρόσφατα δε και στα ηλεκτρονικά μέσα.
Το δικαστικό ρεπορτάζ μπορεί, όπως πρόσφατα αποδείχθηκε με αφορμή και τον Νικολά Σαρκοζί να κρίνει την πορεία της δικαιοσύνης και της πολιτικής. Η επιλογή ειδήσεων μπορεί να ρίξει χωρίς δυσκολία μία κυβέρνηση ή να γονατίσει θεσμούς.
Δύσκολο από τη φύση του καθώς έχει ιδιαίτερα εθνικό χαρακτήρα δεν αντιγράφεται.
Δεν μπορεί να αντλήσει ειδήσεις από το διεθνές στερέωμα.
Χρειάζεται πηγές και εγκυρότητα. Χρειάζεται ρίσκο.
Τεχνικό καθώς αναφέρεται σε νομικές έννοιες συχνά μπερδεύει τους αναγνώστες ή περνά επιφανειακά κρίσιμα ζητήματα. Αν ο δημοσιογράφος είναι νομικός τα πράγματα αλλάζουν. Σπάνια παραδείγματα κατάρτησης κοσμούν την ελληνική δημοσιογραφία. Και ήθους. Κάποιοι από αυτούς είναι εξαιρετικοί συνάδελφοι. Ξέρουν και να σιωπούν και να γράφουν.
Αλλοι μας ξεπερνούν μάλιστα σε κατάρτιση. Αλλοι πάλι είναι κίτρινοι και κατευθυνόμενοι. Οπως σε όλα συμβαίνει.
Πρέπει να μάθουμε να διαβάζουμε το δικαστικό ρεπορτάζ ειδικά εμείς οι νομικοί. Να μην περιοριζόμαστε στο μικρόκοσμό μας με κώδικες και κωδικούς αλλά να ανοιγόμαστε στην κοινωνία και να εξηγούμε στο πλευρό της νομικής δημοσιογραφίας.

Εχουμε πολλές σκέψεις για το ζήτημα και θέλουμε τη δυναμική σας συμμετοχή.

Παρουσιάζουμε αρχικά μια απόφαση που κρίνει τη δεοντολογία του δικαστικού ρεπορτάζ από την ΕΣΗΕΑ. Μάνδρου κατά Ρουσσόπουλου λοιπόν

ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠ. ΑΡΙΘ. 14 ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Επιστροφή

7 Φεβρουαρίου 2012

ΕΝΩΣΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ Η.Ε.Α.
Ακαδημίας 20, 106 71 Αθήνα
ΤΗΛ. 36.32.601-5, FAX 36.75.530
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΟ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
3ος όροφος

Απόφαση υπ’ αριθμ. 14/2011

Περίληψη:

Ύστερα από έγκληση του συν. Γιώργου Βλάχου, η εγκαλούμενη συν. Ιωάννα Μάνδρου, κρίθηκε κατά πλειοψηφία (4-1) πειθαρχικά ελεγκτέα. Η μειοψηφία την έκρινε πειθαρχικά μη ελεγκτέα.

Ποινή: Επιβλήθηκε με ψήφους4 έναντι 1, η επίπληξη με ανάρτηση της απόφασης στους χώρους εργασίας. Η μειοψηφία πρότεινε την προσωρινή διαγραφή ενός έτους από τα μητρώα της ΕΣΗΕΑ.

================

Το Πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών συνήλθε σήμερα Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2011 υπό την προεδρία του προέδρου συν. Γιώργου Κούσουλα και με την παρουσία των τακτικών μελών συν. Αικατερίνης Δουλγεράκη, Ιωάννη Αποστολόπουλου, Μανώλη Καραμπατσάκη, Άρη Καρρέρ, καθώς και της γραμματέως Μαρίας Χριστοφοράτου, προκειμένου να εκδώσει απόφαση επί της από 22.06.11 εγκλήσεως του συν.Γιώργου Βλάχου κατά της συν. Ιωάννας Μάνδρου.

Το Συμβούλιο έχει την προβλεπόμενη από το άρθρο 18 του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας των Π.Σ. απαρτία.

Σύμφωνα με το άρθρο 18, παρ. 11 του Καταστατικού, 1 η παράταση στην υπόθεση, δόθηκε στις 13.09.11 και δεύτερη παράταση δόθηκε στις 13.12.11.

Η έγκληση του συν.Γιώργου Βλάχου, ανέφερε τα εξής:

«Στην τηλεόραση του Σκάι τη Δευτέρα 20.06.11 στο δελτίο ειδήσεων (περίπου 21:20), η Ιωάννα Μάνδρου ανέφερε για το πρόσωπό μου ονομαστικά ότι έκανα δημοσιογραφική κριτική για την περιουσία του Θόδωρου Ρουσόπουλου σε «διατεταγμένη αποστολή». Βαρύτατη καταγγελία χωρίς καμία απόδειξη.

Αφορμή στάθηκε η έκδοση απόφασης δικαστηρίου για απλή εξύβριση με την οποία καταδικάστηκα για χρηματική αποζημίωση προς τον Θόδωρο Ρουσόπουλο, ύψους 3.750 ευρώ, ενώ ο ίδιος ζητούσε 1.200.000 ευρώ. Μάλιστα, τη συγκεκριμένη ημέρα τα ιδιωτικά τηλεοπτικά μέσα απεργούσαν, αντίθετα με την Ιωάννα Μάνδρου, που έκανε δελτίο ειδήσεων με αυτή την επίθεση σε βάρος μου.

Ψευδώς μάλιστα ανέφερε ότι πήρα βραβείο για την υπόθεση αυτή, που αφορούσε την περιουσία του πρώην υπουργού και πρώην δημοσιογράφου.

Υπενθυμίζω ότι το βραβείο δόθηκε σε εμένα από το Ίδρυμα Μπότση για την αποκάλυψη του σκανδάλου της Μονής Βατοπεδίου, το οποίο ακόμη και σήμερα είναι στα χέρια διερεύνησης ευθυνών σε μη πολιτικά πρόσωπα, αφού για τους πολιτικούς έχει παραγραφεί.

Η συμπεριφορά της Ιωάννας Μάνδρου ήταν υβριστική, συκοφαντική, λασπολογική, χωρίς καμία απόδειξη. Άλλωστε, η Ιωάννα Μάνδρου εκείνη την εποχή που εργαζόταν και αυτή μαζί μου στον Τ/Σ Alpha, συνέβαλε με τις πληροφορίες της σε ρεπορτάζ για τον τότε υπουργό Θόδωρο Ρουσόπουλο. Τώρα, από άλλο τηλεοπτικό σταθμό, μας υβρίζει και επαινεί τον κ. Ρουσόπουλο.

Ζητώ την παραπομπή της για αντισυναδελφική συμπεριφορά γιατί λασπολογεί εναντίον της υποχρέωσης του κάθε δημοσιογράφου να ελέγχει την εξουσία και τα πρόσωπα που την ασκούν. Πολύ δε περισσότερο αυτή την εποχή και κυρίως την οικονομική κατάσταση ανθρώπων, που ήταν πριν δημοσιογράφοι και ύστερα πολιτικοί και οι οποίοι με την εικόνα τους μπορεί να επιφέρουν πλήγμα στη δημόσια εικόνα του λειτουργήματος, που ασκούν συνάδελφοί μας, χωρίς γαλόνια και υπουργικές θέσεις».

Το ΠΠΣ έκρινε ομόφωνα βάσιμη την έγκληση του συν. Γιώργου Βλάχου και αποφάσισε την άσκηση πειθαρχικής δίωξης εναντίον της συν. Ιωάννας Μάνδρου, για παράβαση του άρθρου 7, παρ. 1, εδ. α’ και θ’ του Καταστατικού και άρθρου 6, παρ. α’ του Κώδικα Αρχών Δεοντολογίας.

Στη συνέχεια, κλήθηκαν οι διάδικοι να προτείνουν τους μάρτυρές τους, αλλά δεν προτάθηκαν.

Η εγκαλούμενη συν. Ιωάννα Μάνδρου, κατόπιν κλήθηκε σε απολογία, η οποία πέραν της προφορικής απολογίας της ενώπιον του Συμβουλίου, υπέβαλε και απολογητικό υπόμνημα, το οποίο ανέφερε:

«…Με εγκαλεί ο συνάδελφος ότι στην τηλεόραση του Σκάι, τη Δευτέρα 20.06.11, στο δελτίο ειδήσεων, ανέφερα για το πρόσωπό του ονομαστικά ότι έκανε δημοσιογραφική κριτική για την περιουσία του Θόδωρου Ρουσόπουλου σε «διατεταγμένη αποστολή», χαρακτηρίζει δε τη συμπεριφορά μου «υβριστική, συκοφαντική, λασπολογική, χωρίς καμία απόδειξη».

Κύριε πρόεδρε, στον Τ/Σ Σκάι, καλύπτω το δικαστικό ρεπορτάζ. Στις 20.06.11 εκδόθηκε από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απόφαση επί αγωγής που είχε ασκήσει ο πρώην υπουργός κ. Θεόδωρος Ρουσόπουλος, κατά συναδέλφων δημοσιογράφων, μεταξύ των οποίων και του καταγγέλλοντος κ. Γεωργίου Βλάχου. Με την δικαστική απόφαση καταδικάστηκαν οι συνάδελφοι, να καταβάλουν στον ενάγοντα 3.750 ευρώ, ως αποζημίωση. Η παρουσία μου στο συγκεκριμένο δελτίο, έγκειτο στην παρουσίαση της είδησης και το σχολιασμό της.

Το σχόλιό μου ήταν σχετικά με τη δημοσιογραφική προσέγγιση του συγκεκριμένου θέματος, που αφορούσε την εμπλοκή πολιτικών στην υπόθεση Βατοπαιδίου, και αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο πολλοί συνάδελφοι παρουσίασαν τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Αφορμή για το σχόλιό μου ήταν η έκδοση της καταδικαστικής απόφασης. Δεν αναφέρθηκαν προσωπικά στον κ. Γεώργιο Βλάχο, τον οποίο, όπως και τους άλλους συναδέλφους μου σέβομαι και εκτιμώ, και σε καμία περίπτωση δεν είχα πρόθεση να θίξω. Αναφέρθηκα στη δημοσιογραφική προσέγγιση, που καταδικάζεται και δια της δικαστικής αποφάσεως, ως αποτέλεσμα παρουσίασης ως γεγονότων, καταστάσεων που δεν επιβεβαιώνονται ούτε τεκμηριώνονται.

Το σχόλιό μου σκοπό είχε να καταδείξει τη διαφορά ανάμεσα στο ρεπορτάζ με αποδείξεις και στις αναφορές που βλάπτουν την τιμή και την υπόληψη κάποιου δίχως στοιχεία. Την τήρηση, δηλαδή, των αρχών δεοντολογίας του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και συγκεκριμένα των άρθρων 1 και 2 του Κώδικα Επαγγελματικής, Ηθικής και Κοινωνικής Ευθύνης των δημοσιογράφων μελών της ΕΣΗΕΑ.

Επί 27 ολόκληρα χρόνια καλύπτω ένα εξαιρετικά ευαίσθητο ρεπορτάζ, το δικαστικό, και ξέρω πως οι αναφορές, χωρίς στοιχεία, όταν έχουν να κάνουν με την υπόληψη και την τιμή κάποιου, είναι εγκληματικές. Στα 27 αυτά χρόνια δημοσιογραφικής πορείας και έχοντας καλύψει εκατοντάδες υποθέσεις, τόσο επώνυμων προσώπων, όσο και ανώνυμων, δεν έγινε καμία αναφορά σε βάρος μου, ούτε καταδικάστηκα ποτέ από κανένα δικαστήριο, παρόλο ότι σε όλη τη δημοσιογραφική μου διαδρομή τα σκάνδαλα, πολιτικά και άλλα, υπήρξαν εξ αντικειμένου η επαγγελματική μου ενασχόληση.

Επειδή το σχόλιό μου στο συγκεκριμένο δελτίο του Σκάι δεν περιείχε καμία αιχμή κατά συναδέλφων μου και ειδικότερα του κ. Γεωργίου Βλάχου, ούτε εκτόξευσα εναντίον του ασύστατες κατηγορίες, αντιθέτως, όπως ανέφερα και παραπάνω, σέβομαι και εκτιμώ τους συναδέλφους μου, η δε τήρηση των αρχών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, αποτελεί πάντοτε οδηγό κατά την άσκηση των επαγγελματικών μου καθηκόντων, όπως και στην προκείμενη περίπτωση…».

Επιπροσθέτως, στην προφορική της απολογία, τόνισε:

«Το εν λόγω σχόλιο περί λάσπης, «διατεταγμένης υπηρεσίας», ήταν στο γενικό σχόλιο για τη μορφή της δημοσιογραφίας, χωρίς στοιχεία. Γι’ αυτό ακριβώς, άλλωστε, είχε υπάρξει η καταδικαστική απόφαση. Όταν μιλώ για λάσπη και «διατεταγμένη υπηρεσία», μιλώ για τη δημοσιογραφική προσέγγιση ενός θέματος, που δεν στηρίζεται σε στοιχεία και δεν συνοδεύεται από αποδείξεις και δεν αναφέρομαι προσωπικά σε κανέναν συνάδελφο.

Λέγοντας «διατεταγμένη υπηρεσία» θα μπορούσε κανείς να εννοήσει πολλά πράγματα, κυρίως όμως ότι η δημοσιογραφία, χωρίς στοιχεία, πολλές φορές υπαγορεύεται από την γραμμή που δίνει ένα εκδοτικό συγκρότημα, τα όρια της οποίας πολλές φορές κάποιοι υπερβαίνουν. Καθίστανται, δηλαδή, βασιλικότεροι του βασιλέως. Δεν εννοώ ότι πληρώθηκε κανένας…».

Το ΠΠΣ αφού έλαβε υπόψη την απολογία της εγκαλουμένης και τα λοιπά στοιχεία του φακέλου, (απομαγνητοφώνηση του δελτίου ειδήσεων, απόφαση δικαστηρίου), αποφαίνεται ως ακολούθως:

Το ΠΠΣ έκρινε ότι ο τρόπος με τον οποίο έγινε η παρουσίαση του ρεπορτάζ και το σχόλιο από την συν. Ιωάννα Μάνδρου στο δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Σκάι στις 20.06.11, ξεπέρασε τα όρια της ειδησεογραφικής παρουσίασης μιας είδησης. Προχώρησε σε κρίσεις που θίγουν την προσωπικότητα των συναδέλφων τους οποίους αφορούσε η δικαστική απόφαση. Ανάμεσά τους είναι και ο εγκαλών συν. Γιώργος Βλάχος. Η εγκαλούμενη, σύμφωνα με την πλειοψηφία του Συμβουλίου, προχώρησε σε κρίσεις υποτιμητικές για την προσωπικότητα και του εγκαλούντα, που παρότι δεν τον κατονομάζει τον προσδιορίζει με σαφήνεια.

Σύμφωνα με το ΠΠΣ, στο σχόλιο της συν. Ιωάννας Μάνδρου η απόφαση δεν δόθηκε στην πραγματική της διάσταση, αλλά σαφώς αλλοιώθηκε από την εγκαλούμενη σε μια καταφανή προσπάθεια διασυρμού του εγκαλούντα και των λοιπών ομοδίκων συναδέλφων. Συγκεκριμένα, το δικαστήριο, δέχθηκε μόνο την απλή προσβολή προσωπικότητας (εξύβριση) και απέρριψε με πλήρη αιτιολογία τον ισχυρισμό του Θόδ. Ρουσόπουλου για συκοφαντική δυσφήμηση από τον συν. Γ. Βλάχο. Ωστόσο, η συν. Ιωάννα Μάνδρου ανέφερε ψευδώς ότι οι τρεις συνάδελφοι στους οποίους αναφέρεται η απόφαση, ανάμεσα στους οποίους και ο εγκαλών καλούνται να αποζημιώσουν τον Θόδ. Ρουσόπουλο, επειδή τον συκοφάντησαν. Ενώπιον του Συμβουλίου η εγκαλούμενη υποστήριξε ότι η αναφορά έγινε για να γίνει κατανοητή από τους τηλεθεατές η απόφαση. Το ΠΠΣ θεωρεί ότι τα γεγονότα και πολύ περισσότερο οι δικαστικές αποφάσεις, πρέπει να παρουσιάζονται όπως ακριβώς είναι. Ειδικά μάλιστα όταν τις σχολιάζει μια δικαστική συντάκτης με πείρα πολλών ετών, όπως είναι η συν. Ιωάννα Μάνδρου.

Στο σχόλιό της η εγκαλούμενη ανέφερε ότι οι συνάδελφοι τους οποίους αφορά η απόφαση, ανάμεσα στους οποίους είναι και ο εγκαλών, βρίσκονταν σε διατεταγμένη υπηρεσία. Σύμφωνα με την πλειοψηφία του ΠΠΣ, πρόκειται για βαρύτατη κατηγορία σε βάρος συναδέλφου, η οποία δεν μπορεί να υποστηρίζεται αν δεν τεκμηριώνεται με αποδείξεις. Όμως στο σχόλιο της εγκαλούμενης δεν παρουσιάστηκαν στοιχεία που να θεμελιώνουν και να αποδεικνύουν όσα ανέφερε. Στην απολογία της είπε ότι επρόκειτο «για γενικό σχόλιο για τη μορφή της δημοσιογραφίας, χωρίς στοιχεία. Όταν μιλώ για λάσπη και «διατεταγμένη υπηρεσία», μιλώ για δημοσιογραφική προσέγγιση του θέματος, που δε στηρίζεται σε στοιχεία…». Όμως, σύμφωνα με το ΠΠΣ, ο όρος «διατεταγμένη υπηρεσία», έχει εντελώς διαφορετικό νόημα από αυτό που ανέφερε στο Συμβούλιο η εγκαλούμενη.

Η συν. Ιωάννα Μάνδρου ανέφερε, επίσης, στο σχόλιό της ότι «φτάσαμε στο σημείο, αυτοί που καταδικάζονται ως κοινοί συκοφάντες στα δικαστήρια, να βραβεύονται κιόλας». Η ίδια υποστήριξε στο Συμβούλιο ότι μιλούσε γενικά. Όμως, η πλειοψηφία έκρινε ότι επρόκειτο για σαφή αιχμή σε βάρος του εγκαλούντα, ο οποίος βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Μπότση. Η βράβευση σύμφωνα με το ίδρυμα, αφορούσε τη συμβολή του στην αποκάλυψη της υπόθεσης του Βατοπεδίου και όχι στις αναφορές του στον τέως υπουργό Θ. Ρουσόπουλο. Επομένως, κατά το ΠΠΣ, είναι παραπλανητικός κάθε συσχετισμός της βράβευσης με την δικαστική απόφαση, την οποία κλήθηκε να παρουσιάσει η εγκαλούμενη στο δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού όπου εργάζεται. Συνεπώς, η εγκαλούμενη συν. Μάνδρου αντί να περιορισθεί στην ακριβή απόδοση του κειμένου της αποφάσεως, αναφέρθηκε σε αυτήν κατά τρόπο παραπλανητικό για το τηλεοπτικό κοινό, και αλλοίωσε το περιεχόμενό της, προβαίνοντας επιπλέον σε αναπόδεικτους ισχυρισμούς με απαράδεκτο, συκοφαντικό σχολιασμό σε βάρος του εγκαλούντα και των λοιπών συναδέλφων.

Ένα μέλος από την πλειοψηφία, θεωρεί ότι πέρα από τα άλλα, η συν. Μάνδρου, εμφανίζεται ως υπέρμαχος της δεοντολογίας, τη στιγμή που η ίδια την παραβιάζει στη γενικότερη συμπεριφορά της, επιδιώκοντας πολυθεσία στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, κάτι που έχει επανειλημμένα καταδικάσει το Εποπτικό Όργανο Δεοντολογίας, το οποίο στην από 03.12.09 ανακοίνωσή του, τονίζει:

«Το δικαίωμα της εργασίας είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο για όλους τους πολίτες. Και στην προκείμενη περίπτωση όταν υπάρχουν άνεργοι δημοσιογράφοι είναι αδιανόητη η επιδίωξη από άλλους δύο, τριών ή και περισσοτέρων θέσεων στον κρατικό τομέα.

Δυστυχώς, με την απαράδεκτη στάση των εκάστοτε φορέων της εξουσίας η προκλητική αυτή κατάσταση συνεχίζεται, με παραγνώριση της συνταγματικής επιταγής, του νόμου και της βασικής αρχής και αντίληψης περί κοινωνικής ηθικής».

Κατόπιν αυτών, με ψήφους 4 έναντι 1, αποφασίσθηκε ότι η εγκαλούμενη συν. Ιωάννα Μάνδρου είναι πειθαρχικά ελεγκτέα, για παράβαση του άρθρου 7, παρ. 1, εδ. α’ και θ’ του Καταστατικού και άρθρου 6, παρ. α’ του Κώδικα Αρχών Δεοντολογίας. Η μειοψηφία την έκρινε πειθαρχικά μη ελεγκτέα.

Ως προς την ποινή, με ψήφους 4 έναντι 1 επιβλήθηκε η επίπληξη με ανάρτηση της απόφασης στους χώρους εργασίας. Η μειοψηφία πρότεινε την προσωρινή διαγραφή ενός έτους από τα μητρώα της ΕΣΗΕΑ.

Η απόφαση καθαρογράφηκε την Τρίτη, 31.01.12.

Ο πρόεδρος Η γραμματέας

Γιώργος Κούσουλας Μαρία Χριστοφοράτου
ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΣΗΕΑ

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInGoogle+Email to someone